"Angeliaphoros Çocuklar İçin" Karamanlıca aktarımlarına devam; Aralık 1874 sayısından bir parça olan "Bazı Küçük Bahçivanlar" parçası.
Keyifli okumalar.
BAZI KÜÇÜK BAGCEPANLAR(BAHÇİVANLAR)
Amerikanın Honduras tesmiye(isimlendirilmiş) olunan diyarında bir nev karınca var. Bunlar yer altında büyük şehirler içinde birlikte sakin olurlar, ve kendi nafakaları içün dışardan zahire topladıktan ma(a)da(-başka), kendileri dahi bagçepan(-bahçivan) olup sebzevatlar hasıla getirirler.
Bazı ademler mantarı çok severler. Pariste hayli kimseler mantar hasıla getirmekle geçinirler. Fakat mantar tarlada bitmez. Yer altında olan bodurumlarda toprak mahsus bu fidan içün tertip olunur, ve mantar mahsulü orada olur.
Yukarıda zikr olunan karıncalar dahi mantarı çok sevdiklerinden onu hasıla getirmek içün yer altında insan başı büyüklüğünde mahsus bodurumalar yapmışlar dır. Bu nev mantar yaş yapraklar üzerinde bittiği içün, bu karıncalar sürü ile gidip ağaçlardan yaprakları keserler, ve onları getirip ol(-o) bodurumların yarısınadek doldururlar. Bunların şehirleri gayet büyük olduğundan, mantar odaları dahi ol kadar çok tur ki, onları yaprakla doldurmak için limon ve portukal bagçelerinde bulunan ağaçların heman bütün yapraklarını bazen bu karıncalar kesip götürürler.
Bu karıncalar üç cins tir. Bir cinsi işçilerden ibaret olup, yaprak getirmeye tayin dir. Bir cinsi de ufak tır, ve bunlar bodurumlarda kalıp işçi karıncaların getirdiği yaprakları istif ederler, yavru karıncaları dahi beslerler. Bir cinsi de irice olup öbirlere(-öbürlerine) hükm eder, ve işçileri düşmenlere karşı muhafaza eder. Besleyici karıncalar dahi bazen dışarı çıkarlar ise de, bunların çıkışı yalınız hava almak için dir. Böyle gezinmek için dışarı çıkmış olan besleyici bir karınca yorulup yürüyemez olursa, işçi karıncaların üstüne çıkar, ve rahat hanesine gelir. Nasıl ki köylü çocuklar bazı kere ot arabasının yığını üstüne oturup, saltanetle eve gelirler.
İstek: Elinde Karamanlıca mezar taşı ve kitabe olan varsa, bilgileri ile beraber yasin.etin@yahoo.com gönderirse sevinirim.
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder